Üretim İşletmelerinde Kapalı Model (On-Premises)Üretken Yapay Zekâ Eğitimi

Bu eğitim programı; fikri mülkiyet, endüstriyel veri güvenliği ve regülasyonlar nedeniyle verisini bulut sistemlere aktaramayan imalat işletmelerinin, yerel ve kapalı devre ve açık modeller ile çalışan üretken yapay zekâ modellerini (On-Premises LLM / SLM) operasyonel süreçlerine güvenle entegre edebilmeleri amacıyla tasarlanmıştır. Program teorik altyapıyı pratik atölyelerle harmanlayarak 2 gün (toplam 16 saat) olarak yapılandırılmıştır.

1. Program Künyesi ve Pedagojik Tasarım

Hedef Kitle: Fabrika ve üretim yöneticileri, operasyonel mükemmellik/sürekli iyileştirme mühendisleri, kalite güvence uzmanları, bakım-onarım şefleri, üretim planlama sorumluları ve endüstriyel BT liderleri.

Eğitim Süresi: 2 Gün (Toplam 16 Ders Saati — 1 Ders Saati = 50 dk eğitim + 10 dk ara).

Temel Yaklaşım: Human-in-the-Loop (Döngüde İnsan) ve Zero Data Leakage (Sıfır Veri Sızıntısı) ilkeleri ekseninde, her modülün somut bir operasyonel çıktı/şablon ile tamamlanması.

Altyapı Odağı: Yerel donanım veya özel sunucularda koşturulan açık kaynak ağırlıklı kapalı modeller (Llama, Mistral, Qwen vb. tabanlı yerel çıkarım araçları; örn. Ollama, vLLM, yerel RAG mimarileri).

2. Ayrıntılı Müfredat Çizelgesi

Gün · Saat Aralığı · Modül Adı · Teorik Çerçeve ve İçerik Odakları · Uygulama & Çıktı (Hands-on)

1. Gün · 09:00 - 10:40 (2 Saat) · Modül 1: Kapalı Model Mimarisi ve Veri Güvenliği · • Üretimde veri gizliliği, ticari sırlar ve fikri mülkiyet.

Bulut vs. Kapalı (On-Prem / Edge) model mimarisi.

Yerel çıkarım araçları (Local inference stack), donanım gereksinimleri (VRAM, GPU/CPU).

Model halüsinasyon riskleri ve deterministik kontrol mekanizmaları.

Uygulama: Yerel test ortamının doğrulanması ve kapalı model güvenlik protokol kontrol listesi.

1. Gün · 10:50 - 11:40 (1 Saat) · Modül 2: Üretken vs. Analitik YZ: Değer Haritası · • Analitik YZ (kestirimci bakım, regresyon, anomali tespiti) ile Üretken YZ (metin, sentez, arayüz) ayrımı.

İmalat süreçlerinde veri ve değer akış analizi.

Darboğazların ve bilgi asimetrilerinin tespiti.

Uygulama: Fabrika süreçleri için Hızlı Kazanım / Düşük Risk fırsat matrisinin çıkarılması.

1. Gün · 11:50 - 12:40 (1 Saat) · Modül 3: Endüstriyel İstem ve Bağlam Yönetimi - I · • İstem mühendisliğinin temelleri: Rol, Görev, Bağlam ve Kısıtlar.

İmalat terimleri, birim dönüşümleri ve tolerans tanımları ($mm$, $\mu m$, bar, $^\circ\text{C}$).

Uygulama: Standart Teknik İstem Şablonu (STİ-Ş) iskeletinin kurgulanması.

1. Gün · Öğle Arası · 12:40 - 13:40 · — · —

1. Gün · 13:40 - 15:20 (2 Saat) · Modül 4: Endüstriyel İstem ve Bağlam Yönetimi - II · • Kapalı modellerde Retrieval-Augmented Generation (Yerel RAG) mantığı.

Kaynak teknik doküman bağlama (makine kılavuzları, teknik şartnameler).

Belirsizlik yönetimi: "Bilmiyorsan varsayım üretme, bildir" kuralları.

Uygulama: Ham teknik şartnameden tolerans ve parametre doğrulama isteminin çalıştırılması.

1. Gün · 15:30 - 17:10 (2 Saat) · Modül 5: İş Talimatı, SOP ve Dokümantasyon Üretimi · • Standart Operasyon Prosedürü (SOP) mimarisi.

Sahadaki operasyonel bilginin yapılandırılmış kontrol listelerine dönüştürülmesi.

Sürüm kontrolü, yetkili mühendis onay mekanizması ve izlenebilirlik.

Uygulama: Ham bakım/montaj adımlarından onaylanabilir standart iş talimatı (SOP) taslağı üretimi.

2. Gün · 09:00 - 11:40 (3 Saat) · Modül 6: Kalite Güvence ve Uygunsuzluk Yönetimi · • Kurgusal 8 D ve 5 Neden (5-Why) metodolojilerinde YZ desteği.

Kök neden analizinde kanıt (veri) ile hipotez (varsayım) ayrımının kurgulanması.

Düzeltici ve Önleyici Faaliyet (DÖF) aksiyon takip mantığı.

Halüsinasyon önleyici doğrulama kapıları.

Uygulama: Duruş veya fire vakasından hareketle 5 Neden analizli, doğrulama alanları içeren 8 D Rapor taslağı üretimi.

2. Gün · 11:50 - 12:40 (1 Saat) · Modül 7: Bakım Kayıtları ve Vardiya Devir Bilgisi - I · • Düzensiz tutulan operatör ve teknisyen arıza kayıtlarının yapılandırılması.

Kritik parametrelerin filtrelenmesi ve özet çıkarımı.

Uygulama: Dağınık bakım loglarından standart arıza bildirim kartı çıkarma.

2. Gün · Öğle Arası · 12:40 - 13:40 · — · —

2. Gün · 13:40 - 14:30 (1 Saat) · Modül 8: Bakım Kayıtları ve Vardiya Devir Bilgisi - II · • Vardiyalar arası kritik bilgi kaybının önlenmesi.

Açık iş emirleri, bekleyen yedek parçalar ve kronik alarmların görünür kılınması.

Uygulama: Vardiya devir raporu sentezi ve tespit edilen kritik "eksik bilgi" listelemesi.

2. Gün · 14:40 - 16:20 (2 Saat) · Modül 9: Üretim Planlama ve Tedarikçi İletişimi · • Karmaşık üretim tablolarının, çizelgelerin ve stok listelerinin anlamsal özeti.

Gecikme ve darboğaz senaryolarında tedarikçi resmi yazışma formatları.

Sayısal hesap ve kapasite doğrulama yöntemleri (YZ çıktılarını çapraz kontrol etme).

Uygulama: Malzeme gecikmesi senaryosunda tedarikçi bildirim mektubu ve revize planlama özet tablosu.

2. Gün · 16:30 - 18:10 (2 Saat) · Modül 10: Fabrika İçi Pilot Proje Tasarımı ve Yönetişim · • Uygun pilot süreç seçimi kriterleri (küçük kapsam, yüksek etki).

Başlangıç seviyesi ölçümü (Baseline metrics: zaman, hata payı, onay süresi).

İnsan onayı (Human validation) kapılarının yasal/teknik tasarımı.

30 günlük pilot devreye alma yol haritası ve kurumsal yönetişim.

Uygulama: Fabrika için hazırlanmış "Pilot Uygulama ve Doğrulama Şartnamesi".

3. Modül Detayları ve Uygulama Çıktıları

1. Gün: Altyapı, Standartlaşma ve Dokümantasyon

Modül 1 & 2: Kapalı Model Mimarisi ve Değer Akışı (3 Saat)

Kavramsal Odak: İmalat endüstrisinde veri egemenliği. Model parametrelerinin fabrika sınırları içinde kalması; açık ağırlıklı modellerin (open-weight models) yerel sunucularda çalıştırılma disiplini. Analitik YZ (kestirimsel analiz) modellerinin sayısal çıktıları ile üretken dil modellerinin semantik arayüz yeteneklerinin kesişim noktaları.

Atölye Çalışması: Katılımcılar, kendi işletmelerindeki süreçleri sınıflandırarak "Veri Hassasiyeti Yüksek / Hata Toleransı Sıfır" ile "Destekleyici / Düşük Riskli" süreçleri ayrıştıran bir matris oluşturur.

Modül 3 & 4: Teknik Bağlam ve Endüstriyel İstem Tasarımı (3 Saat)

Kavramsal Odak: Genel istemler ile mühendislik istemleri arasındaki farklar. Çıktıların tolerans aralıklarına, standart formatlara (ISO, DIN vb.) ve işletme jargonu sözlüğüne göre kısıtlanması. Kapalı modellerde doküman kütüphanesinden alıntı yaparken sayfa/paragraf referansının zorunlu tutulması (kaynak gösterme zorunluluğu).

Atölye Çalışması: Standart Teknik İstem Şablonu (STİ-Ş) tasarımı: Rol, görev, teknik kısıtlar, toleranslar, girdi dokümanı ve "Yetersiz bilgi durumunda üretme, eksik girdiyi sor" talimatının kodlanması.